Dereń jadalny
Cornus mas
Roślina ta to niezwykła dekoracja ogrodu a do tego gratka dla amatorów nalewek i przetworów.
Dereń jadalny to krzew lub niewielkie drzewko, które oprócz ciekawych walorów dekoracyjnych posiada zdrowe owoce. Bardzo wczesną wiosną roślina ozdobna jest z żółtych kwiatów, latem - z czerwonych owoców, a jesienią - dzięki ognistemu wybarwieniu liści.
Liście
Pokrój
Jesień
01 / 4
Wygląd
Dereń jadalny to duży krzew, lecz z wiekiem często wyrasta w małe drzewko o szerokiej i zaokrąglonej koronie. Dorasta do 4-5m wysokości.
Szczególnie dekoracyjnie prezentuje się na początku wiosny (marzec-kwiecień), gdy pojawiają się żółte kwiaty zebrane w płaskie kwiatostany.
Latem ciemnozielone i lśniące liście mocno kontrastują z intensywną czerwienią owoców. Jesienią krzew pięknie się przebarwia na jaskrawy czerwony kolor. Owoce są cierpkie i mięsiste z twardą pestką w środku - przypominają nieco oliwki.
02 / 4
Stanowisko i uprawa
Dereń jadalny jest łatwy w uprawie oraz tolerancyjny względem stanowiska. Dobrze rośnie w półcieniu, ale w miejscach słonecznych wytwarza dorodniejsze i smaczniejsze owoce.
Roślina nie ma dużych wymagań względem podłoża (może rosnąć nawet na glebach wapiennych). Wybierając stanowisko dla derenia jadalnego, należy jedynie unikać miejsc z długo utrzymującymi się zastojami wody. Niemniej jednak najlepiej sadzić go na glebach próchnicznych i przepuszczalnych o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym.
Znosi suszę i zasolenie, dlatego z powodzeniem można sadzić go w większych aglomeracjach miejskich, wtedy jednak powinien pełnić tylko funkcję dekoracyjną.
Jest gatunkiem długowiecznym (100-200 lat), który nie lubi przesadzania w starszym wieku dlatego przed posadzeniem powinniśmy szczególnie dobrze wybrać mu miejsce.
03 / 4
Zastosowanie
Dereń jadalny może z powodzeniem zagościć nawet w niedużym ogrodzie, gdzie - ze względu na wczesną porę kwitnienia oraz pięknie przebarwiające się liście - stanowić będzie piękny akcent kolorystyczny.
Jest to jednocześnie gatunek wart polecenia do
przydomowego sadu. Poza nalewkami z owoców derenia sporządza się
również dżemy, soki i marmolady.
Równie ładnie prezentuje się jako soliter posadzony na trawniku bądź w kompozycjach z innymi krzewami liściastymi o barwnym ulistnieniu (tawuła japońska 'Goldflame' czy bez czarny 'Aurea').
Dereń jadalny jest szczególnie polecany do dekoracji ogrodów naturalistycznych i wiejskich. Nadaje się do tworzenia luźnych
(nieformowanych) żywopłotów. W ogrodach narażonych na silne wiatry - gęsto posadzony - może pełnić rolę
naturalnych osłon.
Ze względu na duże zdolności adaptacyjne znajduje także zastosowanie w parkach w mieście.
04 / 4
Informacje ekstra
Z owoców derenia wytwarza się znamienitą nalewkę - dereniówkę.
Składniki:
- 1 kg owoców derenia
- 1/2 l spirytusu
- 1/2 l wódki
- opcjonalnie garść suszonych jagód
Owoce zbieramy możliwie jak najbardziej dojrzałe, polecamy znakomitą metodę "na lenia", czyli rozłożenia materiału pod drzewem, na który strząśnięte zostaną dojrzałe owoce. Po umyciu i osuszeniu, nakłuwamy je (na szczęście nie trzeba ich drylować).
Wsypujemy do słoika (czy innego naczynie, który możemy szczelnie zamknąć), opcjonalnie możemy dodać też jagód, i zalewamy 0,5 l wódki i 0,5l spirytusu. Zamykamy i odstawiamy w nasłonecznione miejsce na okres około miesiąca (do nawet 3 miesięcy) - pamiętamy jednak, by co kilka dni mocno wstrząsnąć naczyniem.
Po miesiącu nalewkę zlewamy, filtrując przez gazę czy bibułkę i odstawiamy w chłodne miejsce. Owoce natomiast zasypujemy cukrem (1kg) i znów szczelnie zamykamy. Odstawiamy w ciepłe miejsce, potrząsamy do kilka dni i czekamy aż cukier się rozpuści. Gdy to nastąpi, zlewamy płyn-syrop (znów filtrując). Przefiltrowany syrop mieszamy z nalewką i odstawiamy do sklarowania. Po tygodniu rozlewamy nalewkę do butelek, znów ją filtrując. Odstawiamy w ciemne miejsce, by dojrzewała - im dłużej, tym lepiej (minimum rok).
Fenologia
Rytm sezonowy liści, kwitnienia i owocowania
Fenologia rośliny
- Ciemnozielone
- Zielone
- Czerwone
- Czerwone
- Prace pielęgnacyjne
Kolory z danych rośliny
Próbki pokazują wyłącznie kolory obecne w rekordach tej rośliny.
- Ciemnozielone
- Zielone
- Czerwone
- Czerwone
Jak czytać wykres
Rok podzielony jest na 52 tygodnie. Kolorowe pola oznaczają okresy liści, kwitnienia i owocowania. Cieniowanie pokazuje początek i koniec okresu, a kreskowane pola wskazują prace pielęgnacyjne.
Początek
Pełnia
Koniec
Prace
Dane pochodzą z kalendarza uprawy Ogrodeusa. Okresy mogą się różnić w zależności od warunków klimatycznych.
Cechy
Cechy i zastosowanie
Cechy
- Ozdobne owoce
- Łatwa i tania w uprawie
- Ozdobne kwiaty
- Zwarty pokrój
- Przebarwia się jesienią
- Odporna na zanieczyszczenia
- Dobrze znosi cięcie
- Jadalne kwiaty
- Jadalne owoce
- Długowieczna
Zastosowanie
- Soliter
- Do zieleni miejskiej
- Do małych ogrodów
- Na szpalery
- Do parków
- Żywopłot nieformowany
- Do dużych ogrodów
Dodatkowe
- Jadalna
- Lecznicza
- Ekologiczna
Kalendarz
Kalendarz uprawy
Kwitnienie i ulistnienie 0 · 2
- Ciemnozielone
- Zielone
- Czerwone
Terminy uprawy 10 terminów
Krzewy kupowane w pojemnikach
owocowe drzewka, owocowe ozdobne
Cięcie wiosenne
Nawożenie Wczesnowiosenne
Nawożenie Wiosenne
Nawożenie Letnie
Nawożenie Późne Letnie
Nawożenie Jesienne
Krzewy kupowane w pojemnikach
Sadzenie i metka
Sadzenie i metka
3 m x 3 m
3 m x 3 m
2 m
Silny wzrost
Dobrze znosi formowanie
Słoneczne
Toleruje: Słoneczne, Słoneczne, Półcień
Wilgotna
Toleruje: Wilgotna, Wilgotna, Wytrzymuje suszę
Próchnicza, Przepuszczalna, Żyzna, Gliniasta, Przeciętna gleba ogrodowa, Średnio żyzna
Obojętna, Lekko zasadowa
Strefa 4
Rozłożysty
Toleruje: Kulisty
Liście / Igły
Powiązana wiedza
- Jakie meble ogrodowe wybrać na balkon? Balkon to idealne miejsce, aby pośród miejskiego zgiełku stworzyć prawdziwą oazę spokoju. W tym celu należy jednak odpowiednio dobrać meble, aby zwiększyć komfort oraz funkcjonalność danej przestrzeni. Jakie meble na balkon wybrać, aby był on wygodny, stylowy i praktyczny?
- Jak dbać o basen ogrodowy? Sprawdź 7 sprawdzonych sposobów. Basen ogrodowy to jedna z największych, letnich atrakcji. Jednak, aby kąpiel w upalny dzień była faktycznie przyjemnością, a nie… niebezpiecznym zajęciem, trzeba zadbać nie tylko o regularną wymianę wody, ale również o sam basen i wszystkiego jego elementy. Warto poznać wskazówki, dzięki którym będzie to możliwe.
- Jakie powojniki możemy posadzić w ogrodzie? Powojniki (Clematis) są piękne pnącza cenione za romantyczne kwiaty. Ich wybór przyprawia o zawrót głowy - powojniki tak możemy dobrać do ogrodu, że będą kwitły od kwietnia aż do października.